Natuurlijk kapitaal & Milieu

Het millieu in de krant

Mondiale ontbossing

Het gaat slecht met het tropisch regenwoud.

Een van de grootste bedreigingen voor het milieu is de drastische vernietiging van tropische regenwouden, met name in het Amazone-gebied in Brazilië. Jaarlijks gaat 15 à 20 miljoen hectare tropisch bos verloren. Dit betekent dat er elke minuut tenminste 29 hectare tropisch regenwoud verdwijnt. Inmiddels is de helft van de tropische regenwouden uitgeroeid. Food & Agriculture Organization (FAO) verwacht dat het houtgebruik met 2,3% per jaar zal blijven toenemen. Tegen het jaar 2010 zal de houtconsumptie met ruim 50% zijn toegenomen tot 4,1 miljard kuub per jaar. Wanneer de enorme ontbossing in het huidige tempo doorraast, zal de aarde volgens de FAO in 50 jaar tijd al haar tropische regenwouden kwijt zijn. Pessimisten spreken zelfs over een termijn van 30 jaar.

Hiermee zou dan ook de helft van alle plant- en diersoorten op aarde uitsterven, om nog maar niet te spreken over de ernstige gevolgen voor het klimaat. Wereldwijd wordt door natuur- en milieuorganisaties de noodklok geluid.

Zo kan het niet langer! Belangrijke alternatieven zijn nodig om de ontbossing effectief tegen te gaan. Duurzame productie van hout in de vorm van houtplantages, helpt mee de tropische regenwouden te beschermen op een milieuvriendelijke manier. Het hout dat van de plantages komt hoeft tenslotte niet uit het tropisch regenwoud te worden gekapt. U kunt met behulp van Forest Returns en haar strategische partners actief. Bijdragen aan een groenere toekomst. De natuur is tenslotte ook uw zaak!

Broeikaseffect

De grootschalige vernietiging heeft desastreuze gevolgen voor de samenstelling van de atmosfeer, en daarmee het klimaat en het leven op aarde. Tropische bossen zijn CO2 gebruikers en dus zuurstofproducenten bij uitstek. Bossen fungeren als een soort spons voor de opname van broeikasgassen (kooldioxide). De massale kap ontneemt de aarde deze spons, waardoor het broeikaseffect zal toenemen.

De gemiddelde temperatuur op aarde zal stijgen, waardoor het natuurlijk evenwicht ernstig verstoord raakt.

Ecologische ramp

De verwoesting van het regenwoud is een ecologische ramp van onvoorstelbare omvang. Het regenwoud herbergt meer dan 50% van alle soorten planten en dieren op aarde. Dat wil zeggen dat met de ontbossing van het regenwoud een ongekende variëteit aan levensvormen verdwijnt: jaarlijks sterven 50.000 dier- en plantensoorten uit. Dat zijn 140 soorten per dag.

Bedreiging volksgezondheid

Maar het uitsterven van planten bedreigt niet alleen de biodiversiteit en de genetische reserves. Ook de gezondheidszorg voor de mens wordt aangetast. In de tropische regenwouden wemelt het namelijk van de geneeskrachtige planten. Zo wordt uit een aantal boomsoorten belangrijke medicijnen tegen kanker gemaakt. Door de massale ontbossing raken deze grondstoffen uitgeput.

Herbebossing

Natuurlijk mag dit zo niet doorgaan. Het besef dat een structurele aanpak gevonden moet worden voor de groeiende ontbossingproblematiek dringt gelukkig wereldwijd door. Het centrale idee is om de ontboste arealen opnieuw aan te planten met bomen en zo te zorgen voor een duurzame aanleg van houtplantages. De primaire en secundaire bossen die behouden zijn gebleven moeten onaangetast blijven.

Ecologische corridors

Binnen de filosofie van Forest Returns mogen géén bossen worden gekapt om nieuwe plantages aan te leggen. Integendeel. De - soms erg grote - gaten die in het verleden in de bestaande bossen door anderen zijn geslagen worden gefaseerd en getrancheerd herplant of aan natuurlijke ontwikkeling overgelaten. Waar mogelijk worden op die manier biologisch waardevolle gebieden weer met elkaar verbonden d.m.v. zogenaamde "ecologische corridors".

Op deze wijze kan enerzijds een natuurlijke spreiding van flora en fauna weer plaatsvinden. Zo is de jaguar weer terug van weggeweest.

Van Forest Returns dus naar... Jaguar Returns.

Jaguar symbool FSC

Bovendien kunnen dankzij de ecologische corridors op een biologisch verantwoorde wijze ziekten en plagen worden beperkt. Met andere woorden: analoog aan het onaangetast laten van bestaande primaire en secundaire bossen worden kale vlakten met bomen aangeplant. Deze manier van werken wordt ook wel duurzame analoge bosbouw genoemd.

Aansluiting met houtindustrie

Voor een optimale houtopbrengst van tussen- en eindkap is het van belang aansluiting te vinden bij de houtverwerkende industrie.

De strategische bosbouwpartners van Forest Returns werken op grote schaal en zorgen voor een regelmatige jaarlijkse aanplant. Zo kan mede dankzij Forest Returns in de toekomst hardhout worden geleverd dat constant is in kwaliteit en volume. Zo bedraagt het totale bruto areaal van Floresteca Agroflorestal Ltda. in Brazilië momenteel 32.355 hectare. Dit is een totaal gebied van 10 bij 33 km. Jaarlijks wordt er 1.500 tot 2.000 hectare Teak aangeplant.

Duurzame analoge bosbouw

De Food & Agriculture Organization is zeer verontrust over de voortgaande ontbossing ten behoeve van de houtindustrie. Het wegnemen van de druk op oerbossen is van het grootste belang. Van roofbouw dient men over te stappen op ecologisch en economisch verantwoorde bosbouw. Hierbij staat het behoud van primaire en secundaire bossen voorop. Daarom is bewust gekozen voor duurzame bosbouwprojecten. Analoog aan het onaangetast laten van bestaande primaire en secundaire bossen worden de in het verleden kaalgeslagen vlakten met nieuwe bomen herplant. Deze manier van werken, die naadloos aansluit op de visie en missie van Forest Returns, wordt duurzame analoge bosbouw genoemd.

De nadruk ligt op aanplanten, later oogsten en daarna nieuwe aanplant. Behalve gefaseerde en getrancheerde herbeplanting worden sommige stukken ook aan natuurlijke ontwikkeling overgelaten. Als een neveneffect ontstaan op die manier zogenaamde 'ecologische corridors'. Zo kan enerzijds een natuurlijke spreiding van flora en fauna plaatsvinden en anderzijds kunnen op een biologisch verantwoorde wijze ziekten en plagen worden geweerd.

Forest Returns past het concept van duurzame analoge bosbouw met succes toe in al haar plantages. Goede voorbeelden hiervan zijn:

In de tropen:

Brazilië
Costa Rica
Ghana

In gematigde streken:

Nederland
Polen
Frankrijk
Schotland

Nederland

In Nederland is er zo'n 300.000 hectare bos. 50% hiervan is in particuliere handen. De Nederlander heeft van alle landen het minste bos ter beschikking. In Nederland zijn de meeste bossen wel duurzaam (als ze onder de Boswet vallen).

Bosbouw in Nederland is normaliter nauwelijks renderend of verliesgevend. Het lage rendement (en vaak zelfs verliesgevend) is het gevolg van lage houtopbrengsten, slechte houtkwaliteit en een te grote afhankelijkheid van de houthandel. De relatief zeer lage rendementen (1,5 tot 2,0 % per jaar) is één van de redenen waarom duurzame Nederlandse bosbouw fiscaal wordt gefaciliteerd. Dankzij de eigenzinnige aanpak van Forest Returns in samenwerking met de strategische partners zijn er wel mogelijkheden een hoger rendement te behalen.

Forest Returns richt zich op de productie van hoogwaardig hout, met name Robinia pseudoacacia, waardoor een jaarlijks nettorendement van 8 tot 13% mogelijk is.

Hollandse Hardhoutvennootschap II-CV

Het fenomeen van de Hollandse Hardhoutvennootschappen is geïnitieerd door de heer drs. M.A. Mortier, van More Trees Consultancy B.V.

De rendementen en risico's in de Hollandse Hardhoutvennootschap worden bepaald door de grondprijzen, de houtprijzen, het houtvolume, de financiële structuur van de beleggingsvorm en de fiscale voordelen binnen de CV-constructie.

Grondprijzen

Bosgrond is de relatief goedkoopste grond in Nederland. De gemiddelde stijging van de bosgrondprijs bedroeg in de laatste jaren slechts 2% per jaar. De grondprijs voor een hectare bosgrond bedraagt op dit ogenblik € 16.800,- per hectare.

Ter vergelijking: de prijs van een hectare landbouwgrond bedraagt € 23.000,- tot € 45.000,-.

Ontwikkeling houtprijzen

Houtprijzen

De Hollandse Hardhoutvennootschappen hebben bewust gekozen voor de Robinia hardhoutsoort. Robinia is één van de beste en meest hoogwaardige (hard)houtsoorten van Europa, en snelgroeiend! In Nederland is de hardhoutprijs in 25 jaar tijd met gemiddeld 4,5% per jaar gestegen. Conservatieve prognoses gaan uit van een prijsstijging van robinia hardhout van 2 tot 4% per jaar. De robiniaprijs bedroeg in 2000 € 817,- per kubieke meter.

Hollandse Hardhoutvennootschappen - II CV

De Hollandse Hardhoutvennootschap - II is een commanditaire vennootschap die beschikt over 25 hectare bos, op voormalige landbouwgrond gelegen. Het gebied ligt in de gemeente Roggel en Neer (Limburg). De grondprijs bedraagt € 16.800,- per hectare. Het vermogen van de Hollandse Hardhoutvennootschappen - II CV bedraagt € 998.316,-. Het Groenfonds heeft een bijdrage geleverd van € 181.500,-.

De commanditaire vennootschap bestaat uit 100 participaties van ieder € 8.168,- (per 2.500 m2). Het nettorendement per jaar varieert van 8 tot 13%.

CO2 absorptieprogramma's

In 2000 ging er zo'n 7 miljard ton koolstof de lucht in. 5,5 miljard daarvan wordt veroorzaakt door verbranding van fossiele brandstoffen en 1,5 miljard door ontbossing. Wetenschappers hebben eind 1994 ontdekt dat de meeste koolstof die op aarde terechtkomt wordt geabsorbeerd door nieuwe bossen. Er moet dan ook een misverstand rechtgezet worden. De tropische regenwouden (de oerbossen) waar we met zoveel respect naar verwijzen als de 'groene longen van de aarde' voldoen niet helemaal aan dit predikaat. Ten eerste wordt die functie in eerste instantie vervuld door de nieuwe aanplant. Ten tweede is bij de regenwouden sprake van een zogenaamd 'gesloten ecosysteem'. Dit houdt in dat zij 'slechts' als spons fungeren voor de uitstoot van broeikasgassen binnen hun eigen areaal.

Jonge bossen absorberen meeste CO2

Onderzoek heeft aangetoond dat vooral jonge bossen, waaronder duurzame analoge boom plantages, zorgen voor de absorptie van CO2 en via het assimilatieproces actief zuurstof produceren. De jaarlijkse bijgroei van de teakplantages bedraagt gemiddeld ten minste 15 m3 per hectare. Dit betekent dat gedurende de investeringslooptijd van 20 jaar minimaal 300m3 tropisch hardhout wordt geproduceerd door natuurlijke groei. Eén kubieke meter teakhout zorgt gemiddeld voor een absorptie van één ton CO2. Ervan uitgaande dat Floresteca jaarlijks minimaal 2.000 hectare teak aanplant, levert deze jaarlijkse aanplant in de loop van 20 jaar een CO2-absorptie op van 300.000 ton!

Bij het overdragen van schone technologie aan ontwikkelingslanden kan het idee van 'joint implementation' een grote rol spelen.

Zo zijn er landen die onderlinge afspraken hebben gemaakt. Costa Rica wordt financieel door Noorwegen beloond voor het boven de norm qua absorptie CO2 binden van CO2 dankzij haar overvloedig groen. Noorwegen heeft immers een CO2 uitstoot boven de norm. Nederland tikt hiervoor geld af voor bomen in Tjechië.

De CO2-absorptieprogramma's van Forest Returns bieden bedrijven de mogelijkheid om hun bovennatuurlijke uitstoot van CO2 te laten compenseren door aan de andere kant van de balans (!) CO2 te binden dankzij eigen via Forest Returns te verwerven bedrijfsbossen en boomplantages.

Voorbeelden duurzame bedrijfsvoering

Een aantal voorbeelden van organisaties die via CO2-absorptieprogramma's een bijdrage leveren aan ecologisch verantwoorde bedrijfsvoering zijn SEP, Toyota, Peugeot, Shell en Van Melle.

SEP

De Samenwerkende Elektriciteitsproductiebedrijven (SEP) in Nederland planten wereldwijd bossen aan met als doel de hoeveelheid CO2, die al in de atmosfeer zit te verminderen. In totaal gaat het naar verluidt om zo'n 150.000 hectare.

Toyota

Japans grootste automobielfabrikant Toyota plant op grote schaal bossen aan. Het uitgangspunt hierbij is 20 nieuwe bomen om de giftige gassen van 1 auto per jaar te compenseren.

Peugeot

Met als thema 'Visie en passie' heeft Peugeot -wij citeren letterlijk- het opmerkelijke initiatief genomen om in het hart van het Braziliaanse Amazonegebied voor het uit de atmosfeer nemen van CO2 bomen te plaatsen. Op een oppervlakte van 12.000 hectare worden zo'n 10.000.000 bomen geplant. Zo ontstaat er een opname-capaciteit van 50.000 ton koolstof per jaar.

Dat betekent dat er 183.000 m3 CO2 per jaar uit de atmosfeer wordt gehaald en door fotosynthese wordt omgezet in onder andere zuurstof.

Peugeot heeft zich verplicht om dit eerste aanplantingsproject 40 jaar lang te volgen. Het heet dan ook: De Groene Marathon van Peugeot (einde citaat).

Shell

Royal Dutch Shell investeert in de periode van 1998 tot 2003 meer dan US$ 500.000.000 in de aanplant van bossen ten behoeve van absorptie van CO2.

Van Melle

Van Melle voert een CO2-compensatiebeleid dat erop gericht is waarde toe te voegen aan het milieu. Van Melle zal tot 2005 nog een geringe milieubelasting veroorzaken. Deze belasting tracht het bedrijf te compenseren door met name te participeren in duurzaam analoge aanplant in bossen en plantages in met name Brazilië. Het is de doelstelling van Van Melle om bij te dragen aan een duurzame absorptie van CO2.