De zo geslaagde Jacht- & Wildevenementen op 13 december 2010 en op 28 februari 2011 vroegen om een passende herhaling. En zeker met dat prachtige weer vandaag nu ook te velde zo vlakbij het  ‘Jachthuis’ (anno 1872) op Landgoed Beukenrode. Met hiernaast het opgeleverde cordennemanneriaanse sneldicht op pdf-formaat.

Vandaar deze derde bijeenkomst op woensdag, 20 april 2011. Dit in nauwe samenwerking met de Industrieele Groote Club (IGC) waar organisator Cor afscheid nam als voorzitter van de Jacht & Wild Tafel en aldaar de bijzondere houten hamer overdroeg aan Stephan Steijn. Dit keer was het IGC-Bestuur vertegenwoordigd door Frans Rienstra, vanaf 1 mei a.s. interim-directeur van IGC.

Vanaf 13:00 uur was er voor de ware liefhebbers een inspirerende & intuïtieve natuurbeleving. ONTmoetingspunt: de magische bostafel tussen majesteuze beuken. Met deze sinds 10-10-10 Nationale Bostafel -een initiatief van Jan-Willem Retera- als vertrekpunt vond een door velen zo gewaardeerde bijzondere boswandeling plaats onder leiding van Marielle van Dop. Daarbij werden ook de diverse energiestromen in het bos aan den lijve ondervonden. Met tevens tal van wetenswaardigheden onderweg...

Vanaf 14:30 uur vonden er pal voor het Jachthuis demonstraties plaats met

• jachthonden dankzij Jan Peter Spierenburg, commissaris jachthonden van KNJV Gewest Utrecht
• jachtvogels dankzij Ivo van Lanen van Dutch Hunting Falcons

Ter nadere kennismaking had Cor al eerder een interessant werkbezoek in het Brabantse Langenboom aan `Dutch Hunting Falcons` gebracht aan Ivo & Patricia van Lanen onder verwijzing naar het betreffende `nieuws` & foto-album.

De jachthondendemonstraties werden facilitair gesponsored door Mets Jachthuis. Marc & Marianne Mets toonden een deel van hun voor natuurminnend Nederland attractieve produktenassortiment. Zoals innovatieve tegen teken beschermende kleding. Bovendien kwamen zij met een Bradley rookoven in actie. Vanmiddag -hoe kon het ook anders op Landgoed Beukenrode- gestookt op beukenhout. Zo werden oven- en overheerlijke gerookte hapjes uitgeserveerd van (nijl)gans en eend. Dit ook als opmaat voor het zevengangenwilddiner dat gisterenavond volgde. En het bleek voor Marianne Mets oppassen geblazen want ook de stootvogels van Ivo van Lanen hadden best wel trek in een lekker hapje.

De demonstraties van Neêrlands top 3 valkenier bleken een weergaloos succes. Van de ruim 100 jachtvogels, die `Dutch Hunting Falcons` rijk is, had Ivo er 8 voor ons groeiende gezelschap uitgeselecteerd, te weten:

• Europese Oehoe
• Amerikaanse Oehoe (een slagje kleiner)
• kerkuil
• 2 soorten gieren
• valk
• buizerd
• zeearend

De valkerijdemonstratie bleek tot het laatste moment spannend. Naast de indrukwekkende vleugelslagen van de majestueuze zeerarend en de grote oehoe oogstte vooral de valk veel bewondering. Toen Ivo hem `een loer wilde draaien` met een aan de loer gebonden verse houtduif leken de rollen even omgedraaid. Deze snode en snelle valk ging er na het stoten van de prooi met een flink stuk duifvleugel vandoor. Om deze vervolgens zo`n honderd meter verderop op een hoge tak van een beuk  lekker op te peuzelen. Daarna was hij niet meer te verleiden met een eendagskuiken. Uiteindelijk slaagde Ivo er in deze slimme vogel met veel geduld binnen te krijgen. Inmiddels liet het jachthondenteam van Jan Peter Spierenburg goed hondenwerk kunnen zien zoals met:

• een zwoegende zweethond,
• staande honden,
• apporteerhonden van diverse `pluimage`.

Ook hier bleek weer:`tijdens de jacht heb je de dieren niet altijd aan een touwtje`. Ook jachthonden niet als zij helemaal los gaan. Doch vakmensschap bleek ook hier weer meesterschap want vrijwel alle jachthondenproeven werden succesvol afgerond. Er werd dan ook vaak geapplaudisseerd.

Na afloop van de diverse jachtvogels- en jachthondendemonstraties vond er op het zonovergoten terras met zicht op de waterpartijen voor het Jachthuis de geanimeerde `borrel` plaats. Vervolgens schoven ruim 40 personen vanaf 18:30 uur in de `jachtzaal aan suite` aan voor een rijk besprenkeld zevengangenwilddiner met Utrechtse reebout als hoofdgerecht. Hiervoor tekende wederom Jonathan Veldhuizen en diens witte brigade. Ook dat bleek een doorslaand succes als wij de vele positieve geluiden mogen geloven! Vandaar dat tot slot landgoeddirecteur Peter van Doorn en diens platina team Jonathan, Chantal, Debbie, Nikki & Anne nog eens extra in het zonnetje werden gezet.

Hetgeen ook gold voor Jachthoorn Genootschap Betoeterd (Reinout de Jong, Marika Wijs, Karin Evertse en Gert Jan Heger). De jachtmemorabilia & schilderijen van onze natuurschilder Tammo Lukkien uit de Forest Returns-collectie gaven een vertrouwd beeld. Tussen de gangen door werd in de bijzonder aangeklede Jachtzaal nader ingegaan op de geheimen van de valkerij. Daarbij stond Europa’s grootste uilensoort, de oehoe in het middelpunt van de belangstelling. Dit keer letterlijk op de schouder van Cor nestelend... Als de mascotte van ons in het Koetshuis gevestigde rentmeesterskantoor, genaamd `OEHOE`.

Dit middag- en avondevenement werd facilitair gesponsord doo:

• Landgoed Beukenrode,
• Landgoederencompagnie Forest Returns,
• Jachthuis Mets,
• Cratos Chauffeursdiensten.

Exclusief dranken bedroeg de kostenbijdrage:

• voor IGC-leden: € 49,- per persoon,
• voor niet-IGC-leden: € 59,50 per persoon.

Het programma op woensdag, 20 april a.s. zag er als volgt uit:
Vanaf 12:30 uur: welkom en inloop in de lounge van het Jachthuis
Vanaf 13:30 uur: boeiende boswandeling over het landgoed
Vanaf 14:30 uur: demonstraties met zowel jachthvogels als jachthonden
Vanaf 18:30 uur: aan tafel in de Jachtzaal met:

• zicht op wildtableau & trofeeën,
• blik op wildschilderijen van ‘hofschilder’ Tammo Lukkien,
• uitgelanceerd zevengangen wilddiner met tussendoor:
• lezingen door Ivco van Lanen ter zake de "Valkerij",
• een passende `Betoeterd` jachthoornpartituur per gerecht,
• afsluitend een Cordennemanneriaans sneldicht.

De jachthoornblaasmuziek werd ook op deze bijzondere jacht- & wildavond nieuw leven ingeblazen. Vooral uit respect voor de gevelde dieren, die aan ons avonddis ten offer waren gevallen. De (Pless) jacht-hoornpartituren waren weer afgestemd op het zevengangenwildmenu.

Het ultieme wilddiner
Op deze bijzondere jacht- en wildavond viel te genieten van een bijzonder zevengangenwilddiner met een goed uitgebalanceerd wijnarrangement, dit dankzij restaurantmanager Jonathan Veldhuizen en ‘Société des Vins’, een initiatief van Peter van Doorn.

Landgoed Beukenrode,
Beukenrodelaan 2, 3941 ZP Doorn,    
Natuurpark Utrechtse Heuvelrug

Jacht en natuurzorg
Dankzij een goed georganiseerd jachtbedrijf beschikt Nederland ondanks een grote bevolkingsdichtheid, een zware infrastructuur en een intensieve landbouw over een unieke gezonde en gevarieerde wildstand. Dit is het gevolg van verstandig wild- en natuurbeheer. De jagers dragen hier al generaties een steentje aan bij door het verzorgen van hun jachtveld gedurende het gehele jaar door het:

• creëren van de nodige rustplaatsen,
• aanleggen van wildakkers, 
• inventariseren en toezicht houden,
• voorkomen van wildschade tot en met het bejagen
• ‘oogsten’ van sommige wildsoorten in bepaalde perioden van het jaar.

De Koninklijke Nederlandse Jagersvereniging is als landelijke organisatie trots op het werk van haar ongeveer 21.000 leden. De KNJV is deskundig op het gebied van jacht, jachthonden. jachtschieten, faunabeheer. Ook kunt u bij de KNJV goed terecht voor bijzondere wildrecepten...

Riten, ritualen, rituelen
De jacht is omgeven door allerlei handelingen, symbolen, taalgebruik, gebaren en geluiden die het juist voor velen als vrijetijdsbesteding zo ongemeen boeiend maakt. Ook de mystiek -mede door grote onbekendheid in een land, waar veel groen voor steenrood en asfalt- èn betongrijs moet wijken- draagt voor velen bij tot de aantrekkingskracht. Dierennamen verwerden tot schuilnamen, zoals ‘blauwe’, ‘bok’, ‘kok’, ‘roodrok’, ‘kromneus’, ‘moer’. Het in 1997 herdrukte Nederlandse Jagerswoordenboek van Dr. A.G.J. Hermans telt zowaar 477 pagina’s.

Flora- & faunabeheer
Zolang er mensen op aarde zijn wordt er gejaagd. Afhankelijk van de omstandigheden en de veranderingen in de maatschappij, evolueerde het jachtbedrijf van noodzaak om in leven te blijven, via zinvolle vrijetijdsbesteding naar actieve natuurbescherming met nadruk op wildbeheer. In Nederland is elke vierkante meter op de schop geweest en beschikt ‘Hol(t)land’ (=houtland) in dier voege niet meer over primaire bossen.

De animale aanvoerders van de voedselpiramide zijn door de vele jaren heen door evolutie verdwenen of systematisch door de mens als grootste roofdier afgeslacht, van sabeltandtijger en holenbeer tot en met de lynx. De laatste wolf in het wild werd overigens in 1897 gesignaleerd in Heeze, Brabant.

Dat vraagt anno nu om stelselmatig en structureel ingrijpen door de predator die als hoogste in de voedselpiramide staat: de mens. Menselijk ingrijpen is dan niet alleen cruciaal voor een gedegen en adequaat faunabeheer doch tevens voor een goed en duurzaam florabeheer.

Herbebossing is van vitaal belang. Voor houtproductie ter ontlasting van de bedreigde mondiale oerbossen en ter voorkoming van erosie, ten behoeve van voedselaanbod, medicijnen, een goede waterhuishouding, conversie van resthout als biomassa > behoudbare bio-energie èn ook voor recrea(c)tieve doeleinden. Ook door vastlegging van fijnstof en broeikasgassen, met name CO2, door nieuwe boomplantages en de hiermee samenhangende ’cash flow’ uit het bos is ‘sustainable reforestation’ een belangrijke ecologische èn economische factor geworden. Een vaak onderschat `natuurlijk’ risico bij bosbouw is wildschade:

Wildschade
...door een overmatige wildstand, met name door:

Vraatschade door reewild, roodwild, zwartwild en ander haarwild zoals hazen en konijnen; met name jonge aanplant heeft hier vaak veel van te lijden; vooral de jonge loten worden in de knop onherstelbaar beschadigd, waardoor de bomen in de groei geknot worden en soms zelfs afsterven,

Wroetschade door vooral zwartwild; een rotte wilde zwijnen (in jagers-kringen steevast ‘varkens’ genoemd) kan bijvoorbeeld op akkers, op ontluikende boomplantages en in jonge bossen grote wildschade aanrichten als zij op zoek is naar eiwitrijk voedsel zoals larven, engerlingen en andere insecten; vooral jonge aanplant en wortels van jonge boompjes kunnen hiervan flink te lijden hebben,

Schuur- en veegschade; om insecten te weren schuren ‘varkens’ tegen basten van bomen; datzelfde gebeurt bij edelherten en reeën met hun geweien.

Vandaar ook het adagium: ‘het vermogen om de juiste balans te vinden’. In landen, waar sprake is van een natuurlijk evenwicht getuigt het derhalve van goed rentmeesterschap om aldaar een jachtverbod af te kondigen. Bijvoorbeeld in Midden & Zuid Amerika waar op tal van plaatsen de jaguar weer terug van weggeweest is. Met name dankzij `behoudbare` bosbouw, waardoor herstel van de ecologische hoofdstructuur heeft plaatsgevonden en faunaverplaatsingen onder dekking via ecologische corridors opnieuw mogelijk werden en worden.
 Jachthonden
...hebben als taak het helpen van de mens bij de jacht. Wegens zijn uitsteken-de reukvermogen is de hond onvervang-baar bij het opsporen van het wild. Daarnaast wordt hij gebruikt voor het opdrijven van het wild en het apporteren van de geschoten dieren. Uit die elementen is een aantal verschillende jachttechnie-ken ontwikkeld, die allen eigen eisen stellen aan de mentale en fysieke aanleg van de jachthond.
Jachtvogels
Reeds in de oudheid werd de valkerij in het Midden-Oosten beoefend. Keizer Frederik II, zelf een enthousiaste valkenier, heeft in de 13e eeuw het standaardwerk ‘Arte Venandi cum Avibus’ (‘Over de kunst van het jagen met vogels’) geschreven. De Oehoe neemt op Landgoed Beukenrode een bijzondere plek in...


Jachthoornblazen
Hoorns bestaan er welhaast sinds mensenheugenis. Het waren lang niet altijd jachthoorns. Wel hebben ze gemeen dat ze veelal gebruikt werden voor religieuze doeleinden en het geven van instructieve signalen bij het leger.
Uit de bijbel kennen we de `Sofar`. Een hoorn van een buffel, die verhit wordt en enigszins plat gemaakt. Hier werd echter de hoorn bij de godsdienstbeoefening gebruikt. De Romeinen kenden de `Lure`, een hoorn van metaal en leer. Ze hadden er hele corpsen van, die muziek maakten tijdens zegetochten en wellicht ook directieve signalen tijdens de veldslagen. Rond 1680 worden de eerste jachthoorns gebouwd in Frankrijk. De jagermeester van Lodewijk de XIV, de Marquis de Dampierre, componeert de eerste jachtfanfares waarvan er vele nu nog worden geblazen. Dit heeft eeuwen daarna navolging gekregen bij de koninkrijken en adel in Frankrijk en ver daarbuiten.

Na een tijd van bloei kwam de teloorgang. In 1848 wordt in Duitsland de parforce alleen nog bij zeldzame koninklijke jachtpartijen geblazen. Rond 1880 vindt er in Oostenrijk een "revival" plaats. Georg Franz Dietrich Winkel schrijft in 1805 een "Handboek voor jagers, geautoriseerde jagers en jachtliefhebbers" waarin jachtfanfares voorkomen, doch deze stoelen op de Franse traditie. Een ander figuur, Stephen Behlen, neemt in zijn boek deze signalen over en vult deze aan met o.m. "Halali und Hirsch tot" en "des Schweines tot", alles voor parforcehoorn.

De eerste directieve signalen stammen uit 1787 en zijn veelal afgeleid van Pruisische maar ook Engelse legersignalen. Zoals: "Verzamelen drijvers","rechts ziehen" en "zusammen schließen".
De herkomst van “Reveille”, “begroeting”, “eten” en “jacht voorbij” is een raadsel. Het succes van Jachthoorn Genootschap Betoeterd daarentegen niet...

Wapens
Weidelijke jacht eist ook het gebruik van deugdelijke wapens en dito munitie & richtmiddelen door een geoefend schutter (m/v) die ook ‘de vinger kan rechthouden’.

Waidmannsheil...

Cor J.M. Denneman Heilscher,
gepassioneerde natuurliefhebber, landgoederenpionier, rentmeester, ooit valkenier en nog steeds jager.